Benieuwd naar Staffyou WFM?

Plan een demo
Staffyou
Demo
WFM blog

Arbeidsproductiviteit berekenen: zo reken je de omzet per manuur uit

Arbeidsproductiviteit bereken je door de productie te delen door de uren die ervoor zijn gewerkt. In horeca en retail is dat de omzet per manuur: omzet exclusief btw gedeeld door alle gewerkte uren in dezelfde periode. In een magazijn reken je met orderregels per pickuur. Wil je dat het cijfer je rooster stuurt, reken dan ook terug: benodigde omzet per manuur = kosten per gewerkt uur ÷ gewenst loonkostenpercentage.

WFM blog

Arbeidsproductiviteit bereken je door de productie te delen door de uren die ervoor zijn gewerkt. In horeca en retail is dat de omzet per manuur: omzet exclusief btw gedeeld door alle gewerkte uren in dezelfde periode. In een magazijn reken je met orderregels per pickuur. Wil je dat het cijfer je rooster stuurt, reken dan ook terug: benodigde omzet per manuur = kosten per gewerkt uur ÷ gewenst loonkostenpercentage.

Wat is arbeidsproductiviteit en waarom reken je met omzet per manuur?

Het CBS noemt arbeidsproductiviteit een maat voor de efficiëntie waarmee wordt gewerkt. Voor de hele economie is dat het bbp per gewerkt uur, voor een bedrijfstak de toegevoegde waarde per gewerkt uur. Voor één restaurant, winkel of distributiecentrum is toegevoegde waarde per dagdeel lastig te volgen. Omzet en gewerkte uren heb je wel per uur, uit je kassa en je urenregistratie. Daarom is omzet per manuur het bruikbare cijfer op de werkvloer.

Volgens het CBS steeg de arbeidsproductiviteit in Nederland in 2025 met 2,4%, de grootste stijging in twintig jaar. Voor 2027 verwacht het CPB bij bedrijven 1,2% productiviteitsgroei per uur, terwijl de loonvoet met 4,4% stijgt. De loonvoet is de loonkosten per uur, inclusief incidentele loonontwikkeling en werkgeverslasten. Naast elkaar gezet betekenen die ramingen dat de kosten van een gewerkt uur harder stijgen dan wat dat uur oplevert. Wat dat voor je eigen rooster betekent, rekenen we hieronder uit.

Hoe bereken je de omzet per manuur?

Omzet per manuur = omzet exclusief btw ÷ gewerkte uren

Drie afspraken maken het cijfer bruikbaar:

  1. Omzet exclusief btw. In de horeca vallen eten en alcoholvrije dranken onder 9% btw, alcoholhoudende dranken onder 21%. Reken je met de kassaomzet inclusief btw, dan lijkt elk dagdeel productiever dan het is, en een avond met veel drankverkoop nog meer.
  2. Gewerkte uren, niet geplande uren. Neem de uren uit je urenregistratie. Tel iedereen mee: vaste medewerkers, oproepkrachten, uitzendkrachten en leidinggevenden die meedraaien.
  3. Dezelfde periode en dezelfde plek. De omzet van het diner hoort bij de uren van het diner, de omzet van de bar bij de uren van de bar. Reken per dagdeel en per afdeling, en tel daarna op naar dag en week.

Rekenvoorbeeld horeca: omzet per manuur per dagdeel

Voorbeeld (fictief). Een restaurant op zaterdag. Aannames, bedragen exclusief btw: bij de lunch € 1.050 aan eten en fris (9% btw) en € 150 aan alcohol (21% btw), bij het diner € 3.600 aan eten en fris en € 1.400 aan alcohol. De gewerkte uren komen uit de urenregistratie.

DagdeelOmzet incl. btwOmzet excl. btwGewerkte urenOmzet per manuur
Lunch (11-16 uur)€ 1.326€ 1.20020€ 60,00
Diner (16-23 uur)€ 5.618€ 5.00048€ 104,17
Hele dag€ 6.944€ 6.20068€ 91,18

Het dagtotaal van € 91 ziet er redelijk uit. Per dagdeel blijkt dat een gewerkt uur bij de lunch maar iets meer dan de helft oplevert van een uur bij het diner. Of dat een probleem is, hangt af van wat een uur je kost.

Welke omzet per manuur heb je nodig?

Hier wordt het cijfer een stuurgetal:

Benodigde omzet per manuur = kosten per gewerkt uur ÷ gewenst loonkostenpercentage

De kosten per gewerkt uur zijn loon plus werkgeverslasten, toeslagen en doorbetaald verlof, gedeeld door de uren die echt gewerkt worden. Voor uitzendkrachten reken je met het tarief van het bureau. Hoe je de kosten van een medewerker opbouwt, lees je in de kennisbank over loonkosten van een werknemer.

Voorbeeld (fictief), vervolg. In een gemiddelde week worden in het restaurant deze uren gewerkt:

ContractvormGewerkte urenKosten per gewerkt uurKosten
Vast (incl. werkgeverslasten en verlof)120€ 28,50€ 3.420
Oproepkrachten60€ 24,00€ 1.440
Uitzendkrachten (tarief bureau)40€ 34,00€ 1.360
Totaal220€ 28,27€ 6.220

Als doel kiest de ondernemer een loonkostenpercentage van 32%. Ter vergelijking: Sligro noemt in de Kengetallen in de horeca 2025 een personeelskostenpercentage van 30-35% voor full-service restaurants en 25-30% voor limited-service restaurants, inclusief personeelsmaaltijden, reis- en opleidingskosten. Dat zijn richtwaarden, geen norm. Kies een doel dat bij je concept past.

€ 28,27 ÷ 0,32 = € 88,35 omzet per manuur.

  • Het diner zit met € 104 ruim boven die grens.
  • De lunch zit met € 60 ver eronder. Bij € 1.200 omzet passen 1.200 ÷ 88,35 = 13,6 manuren, terwijl er 20 zijn gewerkt. Plan de lunch dus met ongeveer 6 uur minder, of zorg dat de lunchomzet stijgt naar 20 × € 88,35 = € 1.767.

Dezelfde formule laat zien wat de CPB-raming betekent. Stijgen je kosten per gewerkt uur in 2027 met 4,4% en houd je 32% als doel, dan stijgt de benodigde omzet per manuur in dezelfde verhouding: van € 88,35 naar € 92,24. Met hetzelfde rooster en dezelfde omzet komt het diner dan dichter bij de grens.

Rekenvoorbeeld retail: reken taakuren apart

Voorbeeld (fictief). Een kledingwinkel, waar vrijwel alles onder het algemene btw-tarief van 21% valt. Weekomzet € 36.300 inclusief btw, dus € 30.000 exclusief. Gewerkt: 240 verkoopuren, 40 uur goederenontvangst en vakkenvullen voor openingstijd, en 38 uur van de filiaalmanager.

  • Alle gewerkte uren: € 30.000 ÷ 318 = € 94,34 per manuur.
  • Alleen verkoopuren: € 30.000 ÷ 240 = € 125,00 per manuur.

Beide getallen kloppen, maar ze meten iets anders. Ontvangst en vullen hangen af van het aantal dozen dat binnenkomt, niet van de omzet in dat uur. Plan die uren met een eigen norm, bijvoorbeeld dozen per uur, en laat ze buiten de omzet per manuur per dagdeel. In het weektotaal tel je ze wel mee, anders lijkt de winkel productiever dan hij is.

Per dagdeel zie je waar het rooster knelt. Dinsdagochtend: € 600 omzet exclusief btw op 12 uur, dus € 50 per manuur. Zaterdagmiddag: € 4.200 op 30 uur, dus € 140. Dat vraagt om minder verkoopuren op dinsdagochtend (of vulwerk in dat dagdeel) en meer mensen op zaterdagmiddag.

Magazijn: orderregels per pickuur

In een magazijn is omzet geen bruikbare maat. Je meet wat de ploeg verwerkt:

Orderregels per pickuur = gepickte orderregels ÷ productieve pickuren

Een orderregel is één artikel op een order, ongeacht het aantal stuks. Een order met drie verschillende artikelen telt drie regels. Productieve pickuren zijn de uren waarin echt gepickt wordt, zonder opstart, overleg en wachten op werk.

Voorbeeld (fictief). Een ploeg van 8 pickers werkt 7,5 uur per persoon: 60 betaalde uren. Opstart, overleg en wachten kosten samen 9 uur, dus blijven er 51 productieve pickuren over. De ploeg pickt 9.600 orderregels.

  • 9.600 ÷ 51 = 188 orderregels per productief pickuur
  • 9.600 ÷ 60 = 160 orderregels per betaald uur
  • Kosten per orderregel bij € 31 per gewerkt uur: 60 × € 31 = € 1.860, gedeeld door 9.600 = € 0,19

Het verschil tussen 188 en 160 is tijd die niet aan picken opgaat. Daar stuur je apart op, los van de picksnelheid. Zet het aantal pickfouten ernaast, want een hogere snelheid met meer fouten kost je later tijd en geld aan correcties en retouren. Vergelijk je cijfer alleen met dat van anderen als de definities gelijk zijn, en ook dan bepalen layout, ordermix en picksysteem wat haalbaar is.

Welke meetfouten komen vaak voor?

  • Omzet inclusief btw. Het cijfer valt te hoog uit en schommelt mee met je drankmix.
  • Geplande in plaats van gewerkte uren. Het rooster weet niet wie niet kwam, wie overwerkte of wie eerder naar huis ging. De urenregistratie wel.
  • Eigen uren vergeten. In het restaurantvoorbeeld werkt de eigenaar 6 uur mee in het diner. Tel je die mee, dan zakt het diner van € 104,17 naar € 5.000 ÷ 54 = € 92,59 per manuur. Sligro neemt meewerkende eigenaren op als aparte kostenpost van 5-20% van de omzet. Geef die uren een prijs, bijvoorbeeld wat een vervanger kost. Anders klopt je cijfer niet meer zodra de eigenaar een stap terug doet.
  • Uren van uitzend- en oproepkrachten weglaten. Die staan vaak in een ander systeem of komen pas met de factuur van het bureau.
  • Alleen naar een dag- of weekgemiddelde kijken. Het gemiddelde verbergt juist de dagdelen waar je geld verliest.
  • Vergelijken zonder dezelfde definitie. Een cijfer van een collega of een online calculator is alleen vergelijkbaar als je weet of btw en alle uren zijn meegeteld.

Zo organiseer je het in de praktijk

Maak er een vaste weekroutine van. Haal per dagdeel en per afdeling de omzet uit je kassa en de gewerkte uren uit je urenregistratie. Zet de omzet per manuur naast je benodigde omzet per manuur en pas het rooster voor de komende week aan. Draai de formule daarna om voor de planning: verwachte omzet per dagdeel ÷ benodigde omzet per manuur = het maximale aantal manuren voor dat dagdeel.

Daarvoor heb je twee dingen nodig: gewerkte uren die bij de juiste dienst horen, en een prognose per dagdeel. In Staffyou WFM klokken medewerkers in op hun geplande dienst, zodat gewerkte uren meteen aan dienst, locatie en functie gekoppeld zijn (urenregistratie). Staffyou Forecast voorspelt de bezetting per uur, locatie en afdeling uit historie, omzet, reserveringen, weer en evenementen, rekent die door naar loonkosten, afgezet tegen je budget of omzetpercentage, en zet scenario's naast elkaar. De uitkomst gaat als conceptdiensten naar je rooster.

Veelgestelde vragen

Wat is een goede omzet per manuur in de horeca?

Er is geen officiële norm. Reken je eigen ondergrens uit: kosten per gewerkt uur gedeeld door je gewenste loonkostenpercentage. Kost een uur je gemiddeld € 28 en wil je op 32% uitkomen, dan heb je ongeveer € 88 omzet per manuur nodig.

Reken je de omzet per manuur met of zonder btw?

Zonder btw. De btw draag je af, dus het is geen omzet voor jou. Rekenen met btw vertekent het cijfer bovendien, omdat de verhouding tussen 9% en 21% per dagdeel verschilt.

Tellen uitzendkrachten en oproepkrachten mee in de omzet per manuur?

Ja. Alle gewerkte uren tellen mee, welk contract iemand ook heeft. In de kosten per gewerkt uur reken je voor uitzendkrachten met het tarief van het bureau.

Wat is het verschil tussen arbeidsproductiviteit en omzet per manuur?

Het CBS meet arbeidsproductiviteit met toegevoegde waarde per gewerkt uur, dus na aftrek van wat je aan goederen en diensten inkoopt. Omzet per manuur kijkt naar de omzet en is daardoor makkelijker per dagdeel te volgen. Voor de personeelsplanning is dat het handigste cijfer; voor de marge kijk je ook naar je inkoop.

Wil je zien hoe je omzet per manuur per dagdeel in je rooster gebruikt? Plan een demo van Staffyou WFM.

Bronnen

Verder lezen

Personeelsplanning in één systeem?

Staffyou WFM: €0,15 per gepland uur, de eerste 500 uur per maand gratis.

Plan een demo